Bên cạnh nhà xây sẵn, nhiều người tìm mua đất để tự xây theo nhu cầu riêng. Ở phường Tam Bình, đất khu dân cư có thể là thửa trong khu nhà ở do doanh nghiệp đầu tư hạ tầng, hoặc thửa tách từ đất vườn trong khu dân cư hiện hữu. Bài viết phân tích những điểm cần kiểm tra. Bối cảnh chung của phường có tại Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Tam Bình.
Hai nguồn đất chính
Đất trong khu nhà ở quy hoạch
Một số doanh nghiệp từng đăng ký dự án nhà ở trên địa bàn, làm đường nội bộ, chia lô rồi bán nền. Ưu điểm là hạ tầng đồng bộ, đường rộng, lô vuông vức. Cần kiểm tra dự án đã hoàn tất nghĩa vụ tài chính, đã được cấp giấy chứng nhận cho từng nền chưa.
Đất tách từ vườn trong khu dân cư
Thửa được hộ gia đình tách ra để bán. Diện tích linh hoạt, nhưng hạ tầng phụ thuộc hẻm hiện có. Cần kiểm tra thửa tách có đúng quy định không.
Đất ở và đất nông nghiệp
Đây là điểm quan trọng nhất. Chỉ phần đất ở mới được xây nhà. Nhiều thửa ghi một phần đất ở, phần còn lại là đất trồng cây lâu năm hoặc đất trồng lúa. Muốn xây trên phần đất nông nghiệp phải xin chuyển mục đích, nộp tiền sử dụng đất, và chỉ được chấp thuận nếu phù hợp quy hoạch.
Diện tích tối thiểu tách thửa
Thành phố có quy định về diện tích và kích thước tối thiểu khi tách thửa. Thửa nhỏ hơn mức này không được cấp giấy riêng. Người mua đất chia lô nhỏ cần biết trước để tránh mua phải nền không thể ra sổ.
Quy hoạch sử dụng đất
Xin thông tin quy hoạch tại cơ quan có thẩm quyền hoặc tra trên cổng thông tin quy hoạch của thành phố. Thửa nằm trong quy hoạch giao thông, cây xanh, công trình công cộng có thể bị hạn chế xây dựng.
Hướng tiếp cận và mặt đường
Đường trước đất rộng bao nhiêu, có phải đường công cộng, lộ giới bao nhiêu. Thửa trong hẻm nhỏ bị giới hạn số tầng khi xin phép. Đất sát đường có lộ giới mở rộng bị trừ phần diện tích xây dựng.
Địa chất và nền đất
Thửa từng là đất canh tác có thể có nền yếu. Chi phí gia cố móng có thể tăng đáng kể. Nếu dự định xây nhiều tầng, nên khoan khảo sát địa chất trước khi thiết kế.
Hạ tầng điện nước
Hỏi đường điện, nước máy đã về tới thửa chưa. Đất trong khu quy hoạch thường có sẵn. Đất tách lẻ có thể phải kéo điện, nước từ xa.
Mốc giới và đo đạc
Yêu cầu đo đạc, cắm mốc lại theo bản đồ địa chính. So sánh kích thước thực tế với giấy. Hàng rào hiện hữu chưa chắc đúng ranh.
Rủi ro đất chia lô trái phép
Cẩn trọng với các thửa được rao bán là "sổ riêng sẽ ra sau", hoặc nhiều lô chung một giấy. Đây là dạng phân lô chưa được phép, rủi ro không được cấp giấy rất cao.
Kế hoạch xây dựng
Trước khi mua, phác thảo nhu cầu: mấy phòng, mấy tầng, có cần sân để xe ô tô không. Đối chiếu với chỉ tiêu mật độ xây dựng, số tầng tối đa của khu vực để biết thửa có đáp ứng được không.
So sánh hai phương án tự xây và mua nhà sẵn
Tự xây cho phép bố trí đúng nhu cầu, chọn vật liệu theo ý, nhưng mất thời gian thiết kế, xin phép, thi công, giám sát. Mua nhà sẵn dọn vào ngay, nhưng phải chấp nhận thiết kế của người khác. Với gia đình chưa có kinh nghiệm xây dựng, nên tính thêm chi phí thuê đơn vị giám sát độc lập.
Thời gian xin giấy phép xây dựng
Hồ sơ cấp phép cần bản vẽ thiết kế, giấy chứng nhận, các giấy tờ liên quan. Thời gian xử lý theo quy định, nhưng có thể kéo dài nếu hồ sơ phải bổ sung. Hãy chuẩn bị kỹ và hỏi bộ phận tiếp nhận về danh mục giấy tờ trước khi nộp.
Thuế và phí khi mua đất
Thuế thu nhập cá nhân của bên bán, lệ phí trước bạ của bên mua, phí công chứng, phí thẩm định hồ sơ. Thỏa thuận rõ bên nào chịu khoản nào trong hợp đồng đặt cọc. Nếu cần chuyển mục đích sử dụng đất, khoản tiền sử dụng đất phải nộp có thể lớn, nên hỏi trước cơ quan thuế.
Những câu hỏi nên đặt cho người bán
Đất đã từng có tranh chấp chưa? Có ai đang canh tác, ở nhờ trên đất không? Thửa đã đóng đủ thuế đất hằng năm chưa? Giấy chứng nhận có đang được dùng để thế chấp ở đâu không? Các câu trả lời cần được kiểm chứng bằng giấy tờ, không chỉ dựa vào lời nói, và nên ghi lại trong hợp đồng đặt cọc như cam kết của bên bán.
Tóm lại
Mua đất khu dân cư ở Tam Bình cần phân biệt đất ở với đất nông nghiệp, kiểm tra khả năng tách thửa, quy hoạch, lộ giới, nền đất và hạ tầng. Tránh lô chưa có giấy riêng.