Bảo tàng "Quê hương phong trào chiếc gậy Trường Sơn" nằm trong khu trung tâm văn hóa của làng Hòa Xá cũ, cạnh đình, chùa làng và cây đa cổ thụ. Làng nay thuộc xã Hòa Xá mở rộng sau năm 2025. Quanh bảo tàng là đường làng bê tông và những ngôi nhà hai ba tầng mới dựng.
Bài viết dành cho người muốn mua nhà gần nơi này.
Câu chuyện chiếc gậy
Khoảng năm 1965–1966, ba thanh niên Hòa Xá vào chiến trường đã gửi những cây gậy hành quân về quê, trên thân khắc tên và dòng chữ "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Từ đó, làng trao cho mỗi tân binh một chiếc gậy tre quê hương.
Bài hát của Phạm Tuyên
Năm 1967, nhạc sĩ Phạm Tuyên đi thực tế ở Hòa Xá, nghe chuyện chiếc gậy và sáng tác bài "Chiếc gậy Trường Sơn". Bài hát lan khắp miền Bắc thời ấy.
Người làng vẫn hát lại vào các dịp kỷ niệm.
Bảo tàng xã đầu tiên của Hà Tây cũ
Bảo tàng được xây từ năm 1976, khởi đầu chỉ là một dãy nhà cấp 4, được coi là bảo tàng cấp xã đầu tiên của tỉnh Hà Tây cũ. Sau này bảo tàng được đầu tư, đổi tên và sửa chữa thêm.
Bên trong có gì
Tòa nhà hai tầng: tầng dưới là hội trường, tầng trên trưng bày gần ba trăm tài liệu, hiện vật, hình ảnh. Có cả chiếc gậy thật và ba lô tự chế bằng gạch bọc vải mà thanh niên dùng để tập mang nặng.
Danh hiệu anh hùng
Năm 1973, Hòa Xá được phong tặng danh hiệu Đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, là đơn vị đầu tiên của Hà Tây cũ nhận danh hiệu này. Hơn năm trăm thanh niên trong làng đã lên đường nhập ngũ thời ấy.
Làng Hòa Xá trong xã mới
Làng Hòa Xá cũ nay nằm trong thôn Thái Hòa, ghép từ Nhân Hòa, Thái Hòa, Trung Hòa và An Hòa. Đình làng thờ tướng Nguyễn Đức Chính thời Đinh.
Hỏi người trong xóm để biết căn nhà thuộc làng cũ nào.
Danh hiệu này được nhắc tới trong nhiều tài liệu về phong trào hậu phương của Hà Tây cũ.
Nhà quanh khu trung tâm làng
Quanh bảo tàng, nhà mái bằng hai ba tầng xen nhà ngói cũ. Đường bê tông rộng, nhiều đoạn ô tô vào tận cổng.
Đây là khu sầm uất của làng, gần đình, chùa và các điểm sinh hoạt chung.
Khu trung tâm làng có chợ, nhà văn hóa và trường học quây quần quanh đình.
Ngày lễ và đoàn tham quan
Vào các dịp kỷ niệm, giao quân, đoàn học sinh và cựu chiến binh về bảo tàng khá đông. Nhà sát đường vào có thể đông xe hơn bình thường.
Ngày thường khu này yên.
Hỏi về quy hoạch khu văn hóa
Khu trung tâm văn hóa của làng từng được quy hoạch tổng thể. Việc mở rộng hay chỉnh trang thêm, nếu có, cần hỏi cơ quan có thẩm quyền.
Đừng tin lời đồn về dự án sắp làm.
Câu hỏi trước khi đặt cọc
- Nhà có nằm trong phạm vi bảo vệ của đình, chùa hay khu văn hóa?
- Đường vào nhà có bị chặn trong ngày lễ lớn?
- Có quy định riêng về chiều cao nhà quanh khu trung tâm?
- Sổ đã ghi tên xã mới chưa?
Đất công và đất dân
Quanh các công trình chung có thể còn những mảnh đất công do xã quản lý. Tránh mua phần đất không có giấy tờ rõ ràng nằm sát khu văn hóa.
Đối chiếu bản đồ địa chính trước khi ký.
Nền và nước
Như phần lớn xã Hòa Xá, khu làng này nằm trên đồng trũng. Hỏi về mức nước những năm mưa lớn, nhìn chân tường nhà cũ.
Đi lại từ làng Hòa Xá
Từ khu trung tâm làng, đi trụ sở xã ở Đặng Giang và lên Vân Đình đều gần. Chợ, trường, trạm y tế của xã cũ ở quanh đó.
Căn nhà ở đây hợp với ai
Những nhà muốn con lớn lên cùng truyền thống làng, cựu chiến binh và con cháu, người làm dịch vụ nhỏ cho khách tham quan.
Truyền thống tòng quân hôm nay
Ở xã Hòa Xá, những ngày giao quân hằng năm vẫn được tổ chức trang trọng, nhiều gia đình có người đi nghĩa vụ. Không khí tiễn tân binh nhắc người làng nhớ lại phong trào năm xưa.
Nhà cũ của các cựu binh
Một số căn nhà quanh làng là nhà của các gia đình có người từng vượt Trường Sơn. Khi mua những căn như vậy ở xã Hòa Xá, người bán đôi khi muốn giữ lại kỷ vật hoặc bàn thờ liệt sĩ.
Thỏa thuận rõ chuyện này để tôn trọng gia đình bán.
Đường làng và cây đa
Cây đa cổ thụ cạnh đình là chứng nhân của những đợt tiễn quân. Đường làng quanh khu trung tâm xã Hòa Xá cũ đã được bê tông hóa, có đèn chiếu sáng.
Tìm nhà gần Bảo tàng chiếc gậy Trường Sơn xã Hòa Xá
Những căn nhà quanh bảo tàng chiếc gậy Trường Sơn thuộc xã Hòa Xá có chủ đang bán vẫn còn chờ khách tại Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Hòa Xá; bạn duyệt tiếp mục nhà ở để bạn tìm rộng sang thôn bên.
Muốn ghé bảo tàng trước rồi xem nhà sau, sắp xếp cùng Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Hòa Xá.