Thôn Khê Thượng thuộc vùng Sơn Đà cũ, nay là xã Bất Bạt, có ngôi đình được nhắc tới như một trong những nơi thờ Tản Viên Sơn Thánh tiêu biểu của Ba Vì. Quanh đình là xóm làng lâu đời, nhà cửa nép dưới bóng cây.

Bài viết dành cho người muốn tìm nhà ở gần đình Khê Thượng.

Các tài liệu về tục thờ Tản Viên Sơn Thánh ở Ba Vì kể tên đình Khê Thượng bên cạnh đền Thượng, đền Trung, đền Hạ và đình Tây Đằng.

Năm 2018, tập quán thờ Đức Thánh Tản ở Ba Vì được ghi danh là di sản phi vật thể của quốc gia.

Người dân kể nhiều tích về Đức Thánh Tản dạy dân làm ruộng, luyện quân. Đó là chuyện truyền miệng, nghe để hiểu tâm thức làng hơn là sử liệu chính xác.

Mỗi làng lại có một dị bản riêng, góp nên sắc thái văn hóa đa dạng của xã Bất Bạt.

Lễ hội ở các nơi thờ Tản Viên thường diễn ra khoảng rằm tháng Giêng. Lễ vật quen thuộc là gà hoặc lợn lông đen tuyền.

Lịch hội cụ thể của từng làng có thể khác nhau, nên hỏi người trong thôn để biết chính xác.

Một vài thông tin về niên đại hay kiến trúc của đình chưa được công bố rộng rãi, nên cần nghe thêm từ người trông coi đình.

Khu quanh đình Khê Thượng chủ yếu là nhà ở dân cư, ngõ bê tông, vườn cây ăn quả xen giữa.

Mật độ nhà vừa phải, không quá đông như khu trung tâm xã.

Khi chọn nhà gần đình, hãy tính:

  • Khoảng cách tới sân đình và những ngày hội.
  • Quy định xây dựng nếu thửa gần di tích.
  • Lối đi khi đông người dự lễ.

Mỗi yếu tố đều có thể tác động tới sinh hoạt hằng ngày.

Quanh đình có cả nhà mái ngói nhiều chục năm tuổi lẫn nhà tầng mới xây. Nhà cũ cần xem kỹ kết cấu gỗ, mái và móng.

Nhà mới thì nên hỏi giấy phép xây dựng và hoàn công.

Sổ đỏ có thể vẫn ghi xã Sơn Đà, huyện Ba Vì. Giấy này còn nguyên hiệu lực, không cần đổi riêng vì tên đơn vị thay đổi.

Khi chuyển nhượng, hợp đồng mới ghi địa chỉ xã Bất Bạt, thành phố Hà Nội.

Thợ địa phương ở xã Bất Bạt có kinh nghiệm sửa nhà gỗ cũ, nhờ hàng xóm giới thiệu là cách dễ nhất.

Buổi chiều quanh đình khá yên, trẻ con chơi ở sân, người lớn tụ tập trò chuyện. Nhịp sống chậm hợp với gia đình đông thế hệ.

Từ Khê Thượng có đường liên thôn nối về trụ sở xã ở Đan Thê. Chợ, trường học của vùng Sơn Đà cũ nằm không xa.

Ra Sơn Tây hay Trung Hà đều cần tính thời gian di chuyển bằng xe máy hoặc ô tô.

Người Khê Thượng gắn bó với đình, nhiều gia đình tham gia việc làng hằng năm. Người mới về nên tìm hiểu và hòa vào nếp sinh hoạt chung.

Nếu thửa đất nằm sát khuôn viên đình, nên hỏi xã xem có thuộc khu vực cần bảo vệ hay không trước khi đặt cọc.

Một chuyến xem nhà đúng mùa hội cho biết rõ nhất mức độ đông đúc, tiếng ồn và chỗ để xe quanh khu vực.

Đường bê tông trong xóm đủ cho xe máy đi lại thoải mái, ô tô con vào được một số đoạn.

Trước tháng 7/2025, Khê Thượng là một phần của xã Sơn Đà, huyện Ba Vì. Nay toàn bộ Sơn Đà đã nhập vào xã Bất Bạt.

Các cụ vẫn nói Sơn Đà như thói quen, vậy hỏi đường thì cứ dùng song song hai tên.

Nhà quanh đình Khê Thượng thường có vườn nhỏ trồng chuối, mít, rau. Khoảng xanh này giúp xóm mát mẻ vào mùa hè.

Người mua nên hỏi cây nào nằm trong ranh thửa, cây nào thuộc nhà bên.

Một số cặp vợ chồng trẻ quay về xã Bất Bạt dựng nhà cạnh bố mẹ. Họ chọn khu quanh đình vì đã quen hàng xóm, có người trông con.

Thửa quanh đình nhiều khi có phần thổ cư nhỏ và phần vườn lớn. Khi định xây rộng, cần làm thủ tục chuyển mục đích cho phần vườn.

Sáng sớm người dân ra đồng, trưa về nghỉ, chiều tối sân đình có trẻ con chạy chơi. Nhịp sống ấy hợp với người muốn rời xa phố thị ồn ào.

Ở xã Bất Bạt, cảnh này còn khá nguyên vẹn ở nhiều thôn.

Những căn nhà quanh đình Khê Thượng ở xã Bất Bạt đang chờ trên Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Bất Bạt, còn mục nhà phố dân cư gợi thêm vài khu sầm uất hơn.

Ai muốn về Khê Thượng xem nhà và ghé đình trong cùng buổi, gọi trước tới Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Bất Bạt, người quen đường sẽ chỉ lối.