Những thập niên 1960 và 1970, vùng đất nay là phường 11 cũ vang tiếng khung cửi. Làng dệt Bảy Hiền do nhiều gia đình gốc Quảng Nam gây dựng từng cung cấp vải cho cả Sài Gòn. Ngày nay trên Phạm Phú Thứ và Nguyễn Bá Tòng vẫn còn một số hộ buôn bán vải. Bài này hướng tới người muốn mua nhà phố trong khu vực mang dấu ấn làng dệt. Những nét chung của phường có tại Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Bảy Hiền.

Theo ghi nhận của báo Thanh Niên, nhịp đô thị hóa đã làm những chiếc máy dệt im dần. Người dân chuyển sang buôn bán, mở tiệm ăn, sửa đồ hoặc cho thuê nhà. Cảnh quan vì thế pha trộn: có căn vẫn giữ cửa sắt và gác gỗ của xưởng cũ, có căn đã xây mới nhiều tầng.

Tầng trệt sâu, trần cao, ít vách ngăn để đặt máy. Ưu điểm là không gian rộng dễ cải tạo thành cửa hàng hoặc kho. Nhược điểm là kết cấu được thiết kế cho xưởng, chưa chắc phù hợp để nâng thêm tầng ở.

Nhiều hộ đã đập xưởng cũ để xây nhà ở nhiều tầng. Với loại này, điều cần đối chiếu là giấy phép xây dựng và hồ sơ hoàn công có ghi nhận đủ số tầng hiện có hay không.

Xưởng dệt từng dùng điện ba pha, chạy máy liên tục. Khi chuyển đổi công năng, đường dây điện cũ, tủ điện, móng đặt máy có thể vẫn còn. Nên nhờ thợ điện kiểm tra toàn bộ, thay dây xuống cấp. Sàn từng chịu rung lâu năm cũng cần xem có nứt hay lún cục bộ.

Phần lớn đất ở khu này là đất ở đô thị. Tuy nhiên với những lô từng đăng ký làm cơ sở sản xuất, nên kiểm tra mục đích sử dụng ghi trên giấy chứng nhận. Nếu khác đất ở, việc xây nhà ở hoặc thế chấp vay có thể gặp hạn chế cho đến khi chuyển mục đích.

Cộng đồng gốc Quảng Nam, Quảng Ngãi tạo nên nét sinh hoạt riêng: quán mì Quảng, bánh tráng, bánh ít, tré, giọng nói miền Trung trong các hẻm. Chợ Bà Hoa, hình thành từ khoảng nửa thế kỷ trước, là nơi lưu giữ rõ nhất hương vị ấy. Người mua thích không khí xóm giềng gắn bó sẽ thấy khu này dễ hòa nhập.

Trên Phạm Phú Thứ và Nguyễn Bá Tòng, các tiệm vải còn lại chủ yếu bán sỉ, lẻ cho thợ may và tiểu thương. Nhà mặt tiền trên những tuyến này phù hợp với kinh doanh liên quan ngành may mặc, nhưng người mua nên đánh giá thực tế: ngành vải truyền thống đã thu hẹp, nên mặt bằng có thể cần chuyển sang ngành khác khi cho thuê.

Vải là hàng dễ cháy. Nếu căn nhà nằm cạnh hộ trữ vải số lượng lớn, hãy để ý hệ thống phòng cháy của khu và đường cho xe chữa cháy tiếp cận. Với căn định mua để làm kho, cần trang bị đầy đủ thiết bị và tuân theo quy định phòng cháy.

Các hẻm thường hẹp, nhiều khúc quanh, hình thành tự phát từ thời xưởng nhỏ mọc san sát. Xe ba gác chở hàng vẫn ra vào hằng ngày ở một số đoạn. Nếu cần chỗ đỗ ô tô, hãy tìm bãi xe quanh khu trước khi mua.

Nhà cũ gắn với gia đình làm nghề lâu đời hay đứng tên ông bà, cha mẹ. Khi người đứng tên đã mất, phải hoàn tất khai nhận thừa kế trước. Một số nhà từng chia tách cho con cháu bằng giấy tay; cần kiểm tra việc tách thửa đã được đăng ký hợp pháp hay chưa.

Mua nhà trong khu làng dệt không chỉ là mua chỗ ở mà còn là gia nhập một cộng đồng có ký ức chung. Những người lớn tuổi trong khu thường sẵn lòng kể về lịch sử từng con hẻm. Đây là điểm cộng với gia đình muốn con cái lớn lên trong môi trường gắn bó.

Muốn biến tầng trệt xưởng cũ thành phòng khách, bếp, phòng ngủ, cần thêm vách, hệ thống thoát nước và cửa sổ. Chi phí có thể đáng kể. Nhờ kiến trúc sư khảo sát giúp hình dung phương án và ngân sách trước khi chốt giá mua.

Vài hộ vẫn may gia công hoặc đóng gói hàng tại nhà. Hỏi xem xung quanh có cơ sở nào chạy máy ban đêm không.

Nhiều cụ cao niên vẫn nhớ nhà nào từng có bao nhiêu khung cửi, ai làm chủ xưởng lớn nhất. Chuyện kể ấy là phần hồn của khu.

Khu Phạm Phú Thứ, Nguyễn Bá Tòng mang dấu ấn làng dệt Bảy Hiền và cộng đồng người Quảng. Khi mua nhà ở đây, hãy chú ý kết cấu nhà xưởng cũ, hệ thống điện, mục đích sử dụng đất, phòng cháy và tình trạng thừa kế.