Ngôi đình Thái Bạt mái cong vừa tu bổ xong, sân rộng lát gạch, là điểm hẹn quen của người làng ở xã Bất Bạt. Từ đây tỏa ra những ngõ xóm có nhà riêng hai ba tầng xen nhà mái ngói và vườn cây.
Dưới đây là mấy kinh nghiệm cho ai muốn có một nếp nhà riêng ở miền trung du này.
Nhà riêng ở vùng trung du
Phần lớn nhà riêng ở xã Bất Bạt nằm trên thửa rộng, có sân phơi phía trước và vườn phía sau. Kiểu nhà ống sát nhau như phố thị ít gặp hơn.
Mật độ thưa khiến nhà thoáng, ánh sáng tốt, nhưng cũng đồng nghĩa với việc tiện ích phải đi xa hơn một chút.
Các cụm thôn đông dân
Quanh Đan Thê, nơi có trụ sở xã, và dọc trục nối Thái Bạt với Liên Tòng là những khu nhà ở khá tập trung.
Các thôn Cẩm An, Lương Tuyền phía Cẩm Lĩnh cũ thưa hơn, nhà nằm rải giữa đồi và ruộng.
Kiểu nhà phổ biến
Những căn nhà riêng ở đây thường thuộc một trong các dạng:
- Nhà hai tầng mái bằng, xây trong khoảng mười lăm năm gần đây.
- Nhà ba tầng có tum, mặt tiền rộng.
- Nhà mái ngói một tầng, có hiên và cột.
Dạng nào cũng cần xem kết cấu và tình trạng thấm trước khi bàn chuyện khác.
Kiểm tra móng trên đất đồi
Nhà dựng trên sườn gò dễ có hiện tượng lún lệch một góc. Hãy để ý vết nứt chéo trên tường, cửa đóng không khít hoặc nền nhà có độ dốc lạ.
Gặp những dấu hiệu ấy, mời một ông thợ cả trong làng ngó qua rồi hẵng nói chuyện tiền nong.
Thấm dột mùa mưa
Mái bằng đổ bê tông lâu năm hay bị thấm ở góc tường và quanh ống thoát. Mái ngói thì cần xem ngói vỡ, xà gỗ mục.
Một chuyến xem nhà sau cơn mưa lớn cho biết nhiều điều hơn mọi lời giới thiệu.
Sổ đỏ và phần xây thêm
Nhiều nhà ở xã Bất Bạt đã xây thêm phòng, bếp hay công trình phụ sau khi được cấp sổ. Những hạng mục đó nhiều khi chưa hề lên sổ.
Hỏi rõ chủ nhà phần nào đã đăng ký biến động, phần nào chưa, để lường trước thủ tục.
Đường vào và chỗ để xe
Ngõ trong thôn thường đủ cho xe máy, một số nơi ô tô con vào được. Nếu cần chỗ để xe hơi, hãy đo bề rộng ngõ và cổng.
Đường bê tông liên thôn khá phủ khắp, nhưng có đoạn cua gấp trên dốc nên đi xe lớn cần thận trọng.
Điện nước sinh hoạt
Nước giếng khoan vẫn phổ biến ở nhiều thôn. Nên hỏi chủ nhà đã thử chất lượng nước hay chưa, có hệ thống lọc nào không.
Điện lưới đã về khắp xã, nhưng nhà xa trạm biến áp có thể yếu điện vào giờ cao điểm mùa hè.
Hàng xóm và nếp làng
Ở làng, quan hệ láng giềng gắn bó hơn phố. Một buổi trò chuyện với nhà bên cạnh cho biết nhiều về lịch sử căn nhà.
Đây cũng là cách hay để biết ranh giới đất có từng tranh chấp hay không.
Trường học và chợ
Năm xã cũ đều để lại hệ thống lớp mầm non, cấp một, cấp hai, nay vẫn mở cửa trên địa bàn xã Bất Bạt.
Chợ quê họp vào buổi sáng, đủ đồ tươi cho sinh hoạt thường ngày.
Đồ cần mang khi xem nhà
Một cuộn thước dây, điện thoại có đèn để soi gầm cầu thang và góc tối, cùng bản chụp sổ đỏ để đối chiếu tại chỗ.
Ghi chép ngay sau mỗi căn giúp khỏi nhầm lẫn khi xem nhiều nhà trong một buổi.
Thời điểm hợp lý
Sau Tết và trước mùa mưa là lúc nhiều gia đình rao bán, vì cần vốn làm ăn hoặc chuyển ra phố với con cái.
Nhà riêng gần trụ sở xã
Căn nhà riêng gần Đan Thê thuận cho việc làm giấy tờ, đi chợ và đưa đón con. Vì vậy những căn quanh trụ sở xã Bất Bạt thường được hỏi nhiều hơn và chủ nhà ít khi chịu bớt.
Ai không cần ra trung tâm hằng ngày có thể nhìn sang những thôn xa hơn để có thửa đất rộng hơn.
Nhà riêng xây đã lâu
Căn nhà xây từ những năm 2000 thường dùng gạch đặc, tường dày, nhưng hệ thống điện và ống nước đã cũ. Nên tính trước khoản thay dây điện, ống cấp thoát nước.
Cửa gỗ lâu năm có thể cong vênh, cần thợ mộc chỉnh lại hoặc thay mới.
Phong thủy và thói quen làng
Nhiều gia đình ở xã Bất Bạt vẫn coi trọng hướng nhà, vị trí bàn thờ và cổng ngõ. Người mua không nhất thiết làm giống, nhưng hiểu được sẽ dễ trò chuyện với chủ cũ.
Khi bàn giao, chủ nhà có thể xin làm lễ chuyển bát hương, nên dành cho họ thời gian.
Tìm nhà riêng xã Bất Bạt
Ngôi nhà riêng ưng ý ở xã Bất Bạt biết đâu đã nằm trong sổ tay của Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Bất Bạt; ai thích đặt cạnh khu đông đúc hơn thì lướt qua mục nhà phố dân cư.
Ai muốn ngắm đình Thái Bạt rồi đi bộ quanh xóm xem nhà, chỉ cần nhắn trước một ngày cho Phòng Giao Dịch Bất Động Sản Bất Bạt.